[English] - [Cymraeg]

Sian: Welcome to Inside HMCTS. I'm Sian, and in this episode we're exploring social mobility — what it means for our organisation, our people, and the communities we serve. I'm joined by three colleagues who are all passionate about making HMCTS a place where your background never holds you back. 

First, I’ll be talking to Jane Wignall, Delivery Director for the Northwest, who’ll share her own journey to senior leadership and the story behind HMCTS' new social mobility strategy.

Then we’ll hear from Jan, a Project Support Officer, and Zak, a Learning and Development Design Officer — they’re both social mobility ambassadors who are taking that work directly into schools and universities. 

Hi Jane, please can you introduce yourself and tell us about your role? 

Jane: Yeah. So I'm Jane, I am the Delivery Director in the Northwest. 

So I'm responsible for all courts and tribunals and delivery of justice across the Northwest. 

Sian: Talk a little bit about your journey to senior leadership in HMCTS. Briefly, where did you start out, and what about your journey has shaped your commitment to social mobility? 

Jane: I joined as a trainee legal advisor but my passion for social mobility started even before that. Growing up, I didn’t really understand what a career was, I didn’t know anyone who’d been to university. I just took myself to university, did a law degree… I fell into the civil service and haven’t looked back. And that’s when I realised, how big the civil service is and how many opportunities there are in the civil service. Social mobility is about being the best you can be and want to be at that time, it’s just you making the best of you and not being worried about your background holding you back.  

Sian: And HMCTS has now got its own social mobility strategy. It's clear that you've got a real personal connection to this. How did it come about in HMCTS or how was it driven to where it is now? 

Jane: Yeah, across HMCTS, we do so much in terms of outreach with schools, with universities, but there was just nothing that was pulling all of that together, and it was quite kind of hit and miss dependent upon where you were, what region you were in. So a group of us see, from a senior leader perspective, a number of regional delivery directors and others who have all got a passion, and this came together. 

Sian: The social mobility strategy. What is that in simple terms? What’s it trying to achieve and what changes are HMCTS staff going to see because that strategy now exists? 

Jane: Well, we’ve got five key aspects of the social mobility toolkit, outreach, trying to make sure that people understand what the civil service is, what HMCTS is. We've also got a focus on in reach, how do we ensure that our people know that there are opportunities and how do they access those opportunities? Data is the other segment of the strategy as well, making sure that we can actually look to see how reflective we are of society.  

Sian: And looking ahead again, what will success look like for the strategy in a couple of years time? Are we talking about more people coming through different routes, or more progression, or putting themselves through for more opportunities? What kind of signs are you going to be looking for that the strategy is making a difference. 

Jane: I would really love to see the number of people who declare their socio economic backgrounds increasing because for me then will land in the message that it's important that we do stop and reflect on kind of whether or not there are barriers for us. I want to look at those figures. I would love to see the social mobility toolkit being used across schools on a on a really regular basis, and I'd like the number of young people coming in to do work experience to be in at least the hundreds. But I'd just like to hear people talking about social mobility a little bit more. 

Sian: You mentioned social mobility ambassadors HMCTS. Can you tell us a bit more about them and what they do? 

Jane: Yeah. So social mobility ambassadors are actually signed up via the Ministry of Justice. We've got a team that's right the way across the Ministry of Justice. So any individual across MoJ, which of which HMCTS is a part, can sign up to become a social mobility ambassador. We've got a think at the moment at almost 600 members of who are ambassadors. 

Sian: Sounds like you've made lots of progress already and there's lots of things happening. What's coming up soon or next that you're excited about? 

Jane: Gosh, there's lots happening now. And particularly on the outreach side of things, we have developed an interactive toolkit for people to use when they go out to schools or universities or community groups.  

Sian: Finally, what message would you give to someone listening who might think the civil service or the justice system isn’t a place where they could work or could succeed? 

Jane: I mean, the justice system is for everybody. We support every member of society, and we should be reflective of that community and that society that we serve. We're here to serve them. The greater difference that we can bring into the organisation from an employee and a staff perspective, the better we can serve those people. So the opportunities are there. They are there for everybody. I'm living proof of that. A number of my senior colleagues living proof of that. And we will do everything we can to support you if if you really do want to progress.  

Sian: Now let's hear from two of our social mobility ambassadors, Jan and Zak, about what that work looks like day to day. Let’s start with a nice easy one, Jan I’ll come to you first, could you introduce yourself, tell us who you are and what your day job is at HMCTS? 

Jan: Hello, my name's Jan. I'm a Project Support Officer, supporting two projects to decommission legacy systems.  

Sian: Thanks, Jan. Zak, over to you. Can you tell us a bit about yourself — what’s your name and what do you do at HMCTS? 

Zak: My names Zak, at HMCTS I am a learning development design officer, so I deliver training to our lovely staff and being in the front line. And we also do workshops with accountability workshops in the learning development space. 

Sian: Staying with you, Zak. Can you tell us what a social mobility ambassador does, and what was it that made you want to get involved? 

Zak: I mean, the first question is what made me want to get involved? Is, is part of my background being from a working class family, always working and achieving goals. However, if I knew that what was out there and they had somebody representing what was out there, the path might have been a bit easier and a bit more effective. For me, it's a passion. It's, you know, it's deeply personal to me that I want that fairness, respect and the opportunity for all really. 

Sian: Amazing. And how would you explain to someone what the actual role of a social mobility ambassador is? What is it that you, you do as part of that work? 

Zak: So what I do as part of that work is if I'm visiting a school or if I'm going to a university, so I tend to print off the QR codes and let them come over with the phones. And then that way opens up an opportunity conversation. I've created a facilitation guide that supports our ambassadors that go to different sites and that gives them a formula and incorporate some of those lovely values and skills that we have as civil servants. So I'll bring them understand what star method is when you're in an application process.  

Sian: Absolutely, that’s really important. What about you Jan? What is it about your social mobility investor role that you enjoy? 

Jan: To me, I, I've been a civil servant for over 30 years and I've had such a wonderful career. And I just want the young students out there to know that they can have the same opportunity as I’ve had. I like to help the young people recognise the potential and just to remind them, when I go to school visits, the opportunity isn't defined by where they started in life, and it's about pushing back imposter syndrome. I know firsthand how powerful encouragement can be. I've had great mentors, team leaders, project managers, and just somebody to guide and help you along the road. It's something that's really important. Sometimes I think these children from socioeconomic backgrounds, their parents haven't had very many interviews in their lifetimes. So, it helps them, it's being a guide for them. 

Sian: Is there a moment from any of the visits you've been on at the schools or the fairs that's kind of stayed with you? Or maybe a conversation you've had, or a question from a young person, or a reaction that surprised you to something that you've told them. 

Jan: A misconception that a lot of the students have is that, you know, oh, do you have to be a lawyer? Do you have to have a law degree to go and work in the courts? And then when I tell them, no, you know, it's not just legal advisers who are in the courts and judges, but we have ushers and digital and IT specialists. We have project managers. We've got a team who organised juries. You know, it's a lot of operational skills.  

Sian: If any of our colleagues in HMCTS or across the wider civil service are listening to this and thinking about becoming an ambassador and getting involved in this work, what would you say to them? 

Jan: I would say, if you're listening to this, even briefly thinking about becoming a social mobility ambassador, you're probably exactly the right kind of person that is needed. You don't need to be an expert speaker. What matters is being willing to share your experiences and show up for someone who might not yet see what is possible for them. I mean, one of the biggest benefits is the chance to make a real tangible difference, but it's not just about impact on others. It's a huge amount in it for yourself as well. It helps you grow professionally. But I just think if you're sitting on the fence, you don't need to have all the answers, volunteer, go and do it. 

Sian: Give it a go, what about you Zac? 

Zak: For myself, looking into the role and for those who are listening, firstly, I would say as Jan just identifies as well, if you're thinking about what you need people like you to apply to becoming a social mobility ambassador, you know, what really matters is the willingness, willingness to do it. Show up. Know that what we're supporting, our younger people, that diversity objective. 

Sian: Yeah, it really sounds like that, a huge thank you to all of our guests today. 

It's clear that social mobility at HMCTS isn't just a strategy on paper — it's something people across the organisation genuinely care about and are giving their time to make a reality. Thanks for listening to Inside HMCTS and subscribe wherever you get your podcasts to hear more from the people behind our courts and tribunals. 

[English] - [Cymraeg]

Cael gwared ar rwystrau:  GLlTEF a Symudedd Cymdeithasol - trawsgrifiad podlediad

Sian: Croeso i Inside HMCTS.  Sian ydw i, ac yn y bennod hon rydym yn archwilio symudedd cymdeithasol - beth mae'n ei olygu i'n sefydliad ni, ein pobl a'r cymunedau a wasanaethir gennym. Yn ymuno â mi mae tri chydweithiwr sydd i gyd yn angerddol am wneud GLlTEF yn rhywle ble nad yw eich cefndir byth yn eich dal yn ôl.

Yn gyntaf, byddaf yn siarad gyda Jane Wignall, Cyfarwyddwr Cyflawni ar gyfer Gogledd Orllewin Lloegr, fydd yn rhannu ei siwrnai ei hun i uwch arweinyddiaeth a'r stori y tu cefn i strategaeth symudedd cymdeithasol newydd GLlTEF.  Yna, byddwn yn clywed gan Jan, Swyddog Cefnogi Prosiect a Zak, Swyddog Dylunio Dysgu a Datblygu - mae'r ddau yn lysgenhadon symudedd cymdeithasol sy'n mynd â'r gwaith hwnnw yn uniongyrchol i ysgolion a phrifysgolion. 

S'mai Jane, allwch chi gyflwyno eich hun a dweud wrthym am eich rôl?

Jane: Gallaf. Felly, Jane ydw i, y Cyfarwyddwr Cyflawni yng Ngogledd Orllewin Lloegr.  Felly, rwy'n gyfrifol am yr holl lysoedd a thribiwnlysoedd a darparu cyfiawnder ar draws Gogledd Orllewin Lloegr.

Sian: Siaradwch ychydig am eich siwrnai i uwch arweinyddiaeth yn GLlTEF. Yn fyr, ble wnaethoch chi ddechrau, a beth am eich siwrnai yn datblygu eich ymrwymiad i symudedd cymdeithasol?

Jane Ymunais fel cynghorydd cyfreithiol dan hyfforddiant ond dechreuodd fy angerdd tuag at symudedd cymdeithasol hyd yn oed cyn hynny.  Wrth dyfu i fyny, doeddwn i ddim wir yn deall beth oedd gyrfa, doeddwn i ddim yn adnabod unrhyw un oedd wedi bod yn y brifysgol.   Wnes i fynd i'r brifysgol, gwneud gradd yn y gyfraith... disgynnais i mewn i'r gwasanaeth sifil mewn gwirionedd a wnes i erioed edrych yn ôl. A dyna pryd wnes i sylweddoli, pa mor fawr yw'r gwasanaeth sifil a faint o gyfleoedd sydd yn y gwasanaeth sifil.  Mae symudedd cymdeithasol yn ymwneud â'r gorau y gallwch chi fod ac eisiau bod bryd hynny, mae amdanoch chi yn gwneud y gorau ohonoch chi a pheidio poeni am eich cefndir yn eich dal yn ôl.

Sian: Ac mae gan GLlTEF nawr ei strategaeth symudedd cymdeithasol ei hun. Mae'n amlwg bod gennych gysylltiad personol gwirioneddol. Sut wnaeth hyn ddigwydd o fewn GLlTEF neu sut gafodd ei gymell i ble mae o nawr?

Jane: Ia, ar draws GLlTEF, rydym yn gwneud gymaint o ran estyn allan i'r ysgolion, gyda phrifysgolion, ond doedd yna ddim byd yn dod â hynny i gyd at ei gilydd, ac roedd o'n fater o brofi a methu o ran ble roeddech chi, pa ranbarth oeddech chi. Felly, roedd yna grŵp ohonom, o safbwynt uwch arweinydd, nifer o gyfarwyddwyr cyflawni rhanbarthol ac eraill i gyd yn angerddol, a daeth hon at ei gilydd. 

Sian: Ystrategaeth symudedd cymdeithasol. Beth yw hynny mewn termau syml? Beth mae'n ceisio ei gyflawni a pha newidiadau fydd staff GLlTEF yn mynd i weld nawr bod y strategaeth yn bodoli?

Jane: Wel, mae gennym bump agwedd allweddol o'r adnodd symudedd cymdeithasol, estyn allan, ceisio sicrhau bod pobl yn deall beth yw'r gwasanaeth sifil, beth y GLlTEF.  Mae gennym eisoes ffocws o fewn cyrraedd, sut ydym yn sicrhau bod ein pobl yn deall bod yna gyfleoedd a sut maent yn cael mynediad i'r cyfleoedd hynny?  Data yw'r segment arall o'r strategaeth hefyd, gan sicrhau y gallwn edrych ar pa mor adlewyrchol ydym o gymdeithas.  

Sian: Ac edrych ymlaen eto, sut fydd llwyddiant yn edrych i'r strategaeth hon mewn ychydig o flynyddoedd?  A ydym yn siarad am fwy o bobl yn dod drwy lwybrau gwahanol, neu fwy o gynnydd, neu'n rhoi eu hunain ymlaen ar gyfer mwy o gyfleoedd?  Pa fath o arwyddion fyddwch yn edrych amdanynt bod y strategaeth yn gwneud gwahaniaeth?

Jane Byddwn wrth fy modd yn gweld y nifer o bobl sy'n datgan eu cefndiroedd economaidd-gymdeithasol yn cynyddu oherwydd i mi bydd yn rhoi'r neges ei bod yn bwysig ein bod yn stopio ac yn meddwl pa un a oes yna unrhyw rwystrau i ni.   Rwyf eisiau edrych ar y ffigyrau hynny.  Byddwn wrth fy modd yn gweld yr adnodd symudedd cymdeithasol yn cael ei ddefnyddio ar draws ysgolion yn rheolaidd, a hoffwn i'r nifer o bobl ifanc sy'n dod i mewn i wneud profiad gwaith fod o leiaf yn y cannoedd.   Ond hoffwn glywed pobl yn siarad am symudedd cymdeithasol ychydig mwy. 

Sian: Gwnaethoch sôn am lysgenhadon symudedd cymdeithasol GLlTEF. Allwch chi ddweud ychydig mwy wrthym ni amdanynt a beth maent yn ei wneud?

Jane Gallaf. Felly mae llysgenhadon symudedd cymdeithasol mewn gwirionedd wedi cofrestru drwy'r Weinyddiaeth Gyfiawnder.   Mae gennym dîm sydd ar draws y Weinyddiaeth Gyfiawnder.   Felly, gall unrhyw unigolyn ar draws yr MoJ, y mae GLlTEF yn rhan ohono gofrestru i fod yn llysgennad symudedd cymdeithasol.   Mae gennym dwi'n meddwl ar y funud bron i 600 o aelodau sy'n llysgenhadon. 

Sian: Mae'n swnio fel eich bod wedi gwneud llawer o gynnydd yn barod a bod yna lawer o bethau'n digwydd.   Beth sy'n dod i fyny'n fuan neu nesaf yr ydych yn gyffrous amdano?

Jane: Argol, mae yna lawer o bethau'n digwydd nawr.  Ac yn arbennig ar yr ochr estyn allan, rydym wedi datblygu adnodd rhyngweithiol i bobl eu defnyddio pan fyddant yn mynd allan i ysgolion neu brifysgolion neu grwpiau cymunedol.  

Sian: Yn olaf, pa neges fyddech yn ei rhoi i rywun sy'n gwrando yn meddwl nad yw'r gwasanaeth sifil neu'r system gyfiawnder yn rhywle y gallent weithio neu lwyddo?

Jane: Mae'r system gyfiawnder i bawb. Rydym yn cefnogi pob aelod o'r gymdeithas, a dylem adlewyrchu'r gymuned neu'r gymdeithas honno yr ydym yn ei gwasanaethu.   Rydym yma i'w gwasanaethu. Po fwyaf o wahaniaeth y gallwn ddod i'r sefydliad o safbwynt gweithiwr a staff, po orau y gallwn wasanaethu'r bobl hynny.  Felly, mae'r cyfleoedd yno.  Maen nhw yno i bawb.  Rwy'n brawf o hynny.  Mae nifer o fy uwch gydweithwyr yn brawf o hynny.   A byddwn yn gwneud popeth y gallwn i'ch cefnogi chi os ydych wirioneddol eisiau gwneud cynnydd.  

Sian: Nawr, gadewch i ni glywed gan ddau o'n llysgenhadon symudedd cymdeithasol, Jan a Zak, am sut mae'r gwaith hwnnw yn edrych o ddydd i ddydd.   Gadewch i ni ddechrau gydag un hawdd, Jan wnai ddod atoch chi gyntaf, allwch chi gyflwyno eich hun, dweud pwy ydych chi a beth yw eich swydd yn GLlTEF?

Jan: Helo, fy enw i yw Jan. Rwy'n Swyddog Cefnogi Prosiect, yn cefnogi dau brosiect i ddatgomisiynu systemau etifeddiaeth.  

Sian: Diolch Jan. Zak, drosodd i chi. Allwch chi ddweud ychydig am eich hun - beth yw eich enw a beth ydych yn ei wneud yn GLlTEF?

Zak: Fy enw yw Zak, yn GLlTEF rwy'n swyddog dylunio datblygu dysgu, felly rwy'n darparu hyfforddiant i'n staff gwych a bod yn y rheng flaen. Ac rydym hefyd yn gwneud gweithdai gyda gweithdai atebolrwydd yn y gofod datblygu dysgu.

Sian: Gan aros gyda chi, Zak. Allwch chi ddweud wrthym beth mae llysgennad symudedd cymdeithasol yn ei wneud, a beth wnaeth ichi fod eisiau cyfrannu?

Zak: Wel, y cwestiwn cyntaf, beth wnaeth i mi fod eisiau cyfrannu?  Yw, mae rhan o fy nghefndir o deulu dosbarth gwaith, bob amser yn gweithio ac yn cyflawni amcanion.  Fodd bynnag, os byddwn yn gwybod beth oedd allan yno a bod ganddynt rywun yn cynrychioli beth oedd allan yno, efallai y byddai'r llwybr wedi bod ychydig haws ac ychydig mwy effeithiol.   I mi, mae'n angerdd.  I mi, de chi'n gwybod, mae'n hynod bersonol fy mod eisiau'r tegwch hwnnw, parch a'r cyfle i bawb mewn gwirionedd. 

Sian: Anhygoel.  A sut fyddech yn egluro i rywun  beth yn union yw rôl llysgennad symudedd cymdeithasol?   Beth ydych yn ei wneud fel rhan o'r gwaith hwnnw?

Zak: Felly, yr hyn dw i'n ei wneud fel rhan o'r gwaith hwnnw yw os dw i'n ymweld ag ysgol neu os dw i'n mynd i brifysgol, dw i'n tueddu i argraffu'r codau QR a gadael iddyn nhw ddod draws gyda'r ffonau.   Ac felly mae hynny'n agor cyfle ar gyfer sgwrs.  Dw i wedi creu canllaw hwyluso sy'n cefnogi ein llysgenhadon sy'n mynd i safleoedd gwahanol sy'n rhoi fformiwla iddynt ac yn ymgorffori rhai o'r gwerthoedd a'r sgiliau gwych sydd gennym fel gweision sifil.   Felly, rwy'n eu cael i ddeall beth yw dull seren pan ydych mewn proses gwneud cais. 

Sian: Yn hollol, mae hynny'n bwysig iawn.   Beth amdanoch chi Jan?  Beth ydych chi'n ei fwynhau am eich rôl buddsoddwr symudedd cymdeithasol?

Jan: I fi, dw i wedi bod yn was sifil am dros 30 mlynedd ac rwyf wedi cael gyrfa anhygoel.  A dw i eisiau i'r myfyrwyr ifanc allan yno wybod y gallan nhw gael yr un cyfle â gefais i. Dw i'n hoffi helpu'r bobl hynny sylweddoli'r potensial ac i'w hatgoffa nhw, pan dw i'n ymweld ag ysgolion, nad ydy'r cyfle wedi'i ddiffinio gan y lle wnaethant ddechrau mewn bywyd, ac mae'n ymwneud â gwthio syndrom y ffugiwr yn ôl.  Dw i'n gwybod fy hun pa mor bwerus mae anogaeth yn gallu bod.   Dw i wedi cael mentoriaid, arweinwyr tîm, rheolwyr prosiect gwych, a jyst rhywun i'ch arwain a'ch helpu chi ar hyd y ffordd.   Mae'n rhywbeth sy'n bwysig iawn.   Weithiau dw i'n meddwl y plant hyn o gefndiroedd economaidd gymdeithasol, tydy eu rhieni heb gael llawer o gyfweliadau yn eu hoes.  Felly, mae'n eu helpu nhw, mae'n eu harwain nhw.

Sian: Oes yna foment o unrhyw un o'r ymweliadau yn yr ysgolion neu'r ffeiriau sydd wedi aros gyda chi?   Neu efallai sgwrs rydych wedi ei chael, neu gwestiwn gan berson ifanc, neu ymateb wnaeth eich synnu i rywbeth rydych wedi'i ddweud wrthynt.

Jan: Jyst oes.  De chi'n gwybod, camsyniad sydd gan lawer o'r myfyrwyr yw, de chi'n gwybod, o, ydych chi'n gorfod bod yn gyfreithiwr?  Ydych chi'n gorfod cael gradd yn y gyfraith i fynd i weithio yn y llysoedd? Ac yna, pan dw i'n dweud wrthyn nhw, na tydych chi ddim, nid cynghorwyr cyfreithiol yn unig sydd yn y llysoedd a barnwyr, ond mae gennym dywyswyr ac arbenigwyr digidol a TG. Mae gennym reolwyr prosiect.  Mae gennym dim sydd wedi trefnu rheithgor. De chi'n gwybod, mae'n lawer o sgiliau gweithredol.  

Sian: Os ydy unrhyw un o'n cydweithwyr GLlTEF neu ar draws y gwasanaeth sifil ehangach yn gwrando ar hwn ac yn meddwl am fod yn llysgennad a chyfrannu at y gwaith hwn, beth fyddech yn ei ddweud wrthyn nhw?

Jan: Byddwn yn deud, os ydych chi'n gwrando ar hwn, hyd yn oed yn fras yn meddwl am fod yn llysgennad symudedd cymdeithasol, mae'n debyg eich bod yr union fath o berson sydd ei angen.  Does dim angen i chi fod yn siaradwr arbenigol. Yr hyn sy'n bwysig yw bod yn fodlon rhannu eich profiadau a dangos i fyny i rhywun sydd ddim eto yn gweld beth sy'n bosibl iddynt.   Un o'r buddion mwyaf yw'r cyfle i wneud gwahaniaeth go iawn.  Ac nid yw'n ymwneud ag effaith ar eraill yn unig.   Mae yna lawer iawn ynddo i chi hefyd.   Mae'n eich helpu i dyfu'n broffesiynol.  Ond dw i'n meddwl os ydych yn eistedd ar y ffens, fyswn i'n dweud hyn wrthych chi, de chi ddim angen cael yr atebion i gyd, gwirfoddolwch ac ewch amdani.

Sian: Rhowch gynnig arni, beth amdanat ti Zac?

Zac: I fi, edrych i mewn i'r rôl ac i'r rhai sy'n gwrando, yn gyntaf, byddwn yn dweud, fel mae Jan newydd sôn hefyd, os ydych yn meddwl am beth mae pobl fel chi ei angen i wneud cais i fod yn lysgennad symudedd cymdeithasol, de chi'n gwybod, yr hyn sydd wir o bwys yw'r parodrwydd, y parodrwydd i'w wneud.  Dangos i fyny. Gwybod beth ydym yn ei gefnogi, ein pobl iau, y nod amrywiaeth.

Sian: Ia, mae wir yn swnio felly, diolch yn fawr iawn i'n gwesteion i gyd heddiw. Mae'n amlwg nad yw symudedd cymdeithasol ond yn strategaeth ar bapur yn GLlTEF - mae'n rhywbeth sydd wirioneddol yn agos at galon pawb o fewn y sefydliad ac maent yn rhoi amser i'w wneud yn realiti. Diolch am wrando ar Inside HMCTS a thanysgrifiwch ble bynnag yr ydych yn cael eich podlediadau i wrando mwy gan y bobl y tu ôl i'n llysoedd a'n tribiwnlysoedd.